Trờn đầu vít là hiện tượng đầu vít (bit) trượt ra khỏi rãnh vít trong lúc siết, làm mòn hoặc toét rãnh đến mức không thể vặn tiếp, và đây là lỗi phổ biến nhất mà người dùng gặp khi mới chuyển từ tua vít tay sang máy bắn vít dùng pin có lực xoắn lớn — tình trạng máy bắn vít bị trờn đầu vít hầu như luôn bắt nguồn từ cách chọn đầu vít và thao tác, rất hiếm khi do máy hỏng.
Nhiều người dùng thường nghĩ rằng máy càng mạnh thì càng dễ làm toét vít và chuyển sang chỉnh máy yếu đi — nhưng thực chất lực xoắn chỉ khuếch đại một lỗi đã có sẵn từ đầu vít sai cỡ, đầu vít mòn hoặc tì máy lệch trục.
Bài viết này của Hoàng Long Vũ phân tích các nguyên nhân khiến máy bắn vít bị trờn đầu vít, cách khắc phục và cách tháo vít đã bị toét, lấy máy bắn vít Milwaukee M12 BLIDRC — mẫu máy bắn vít bán chạy nhất trên website Hoàng Long Vũ — làm ví dụ.
1. Vì Sao Máy Bắn Vít Bị Trờn Đầu Vít
Trước khi đi vào từng nguyên nhân, cần hiểu rằng rãnh vít chữ thập phổ biến nhất có thành rãnh vát nghiêng, nên khi lực xoắn tăng cao, đầu vít có xu hướng bị đẩy ngược ra khỏi rãnh — người thợ càng tì yếu hoặc đầu vít càng không khớp thì xu hướng này càng mạnh. Đây là lý do cùng một con vít, siết bằng tua vít tay hiếm khi bị toét, nhưng siết bằng máy có lực xoắn hàng trăm Nm thì chỉ cần một sai lệch nhỏ là rãnh vít bị phá trong vài giây.
1.1 Đầu Vít Sai Cỡ Hoặc Sai Loại
Nguyên nhân thường gặp nhất là đầu vít không khớp với rãnh: dùng đầu PH1 cho vít cần PH2, hoặc dùng đầu Phillips (PH) cho vít Pozidriv (PZ) — loại vít có thêm các vạch nhỏ xen giữa bốn cánh chữ thập, thường gặp trên vít gỗ và vít nội thất. Đầu vít sai cỡ chỉ chạm rãnh ở vài điểm nên khi máy siết, toàn bộ lực dồn vào các điểm đó và làm mòn rãnh rất nhanh.
1.2 Đầu Vít Đã Mòn
Đầu vít là vật tư tiêu hao: sau một thời gian dùng với máy bắn vít động lực, các cạnh của đầu vít bị bo tròn dần dù nhìn bằng mắt thường vẫn thấy còn tốt, và một đầu vít mòn sẽ trượt khỏi rãnh ngay cả khi thợ tì đúng kỹ thuật. Việc thay đầu vít định kỳ và dùng loại đầu vít chuyên cho máy bắn vít động lực giúp giảm phần lớn trường hợp trờn vít.
1.3 Tì Máy Không Đủ Lực Hoặc Lệch Trục
Máy bắn vít cần được giữ thẳng hàng với thân vít và tì một lực đều trong suốt quá trình siết, vì chỉ cần máy nghiêng vài độ, đầu vít đã chỉ còn ăn một nửa rãnh. Tình huống hay gặp nhất là bắt vít trên cao hoặc trong góc hẹp, khi người thợ không đứng được tư thế thẳng trục và vô thức nới lực tì ở những vòng siết cuối.
1.4 Tốc Độ Quá Cao Ngay Từ Đầu
Bóp hết cò ngay khi đầu vít vừa chạm rãnh khiến máy quay và đập ở tốc độ tối đa trước khi đầu vít kịp ăn khớp hoàn toàn, nên đầu vít nảy ra và cào lên rãnh. Cò của máy bắn vít là cò biến tốc, bóp nhẹ để máy quay chậm cho vít ăn ren rồi mới tăng dần là thao tác mà thợ chuyên nghiệp luôn làm.
1.5 Vít Kém Chất Lượng Hoặc Vật Liệu Quá Cứng
Vít làm từ thép mềm có rãnh dễ biến dạng ngay cả khi đầu vít khớp, và khi bắt vào gỗ cứng hay thép mà không khoan mồi, lực cản tăng vọt ở những vòng cuối khiến đầu vít bị đẩy ra. Với các vật liệu này, khoan lỗ mồi nhỏ hơn thân vít là cách đơn giản nhất để giảm lực cản và bảo vệ rãnh vít.
Tham khảo thêm: Hướng dẫn cách bắt vít vào gỗ không bị nứt và cách bắn vít vào sắt đúng kỹ thuật
2. Cách Khắc Phục Khi Máy Bắn Vít Bị Trờn Đầu Vít
Khi máy bắn vít bị trờn đầu vít lặp lại nhiều lần, người dùng kiểm tra theo đúng thứ tự từ dễ đến khó dưới đây, vì phần lớn trường hợp được giải quyết ngay ở hai bước đầu mà không cần thay máy hay thay vít.
- Đối chiếu đầu vít với rãnh vít — đúng loại PH hay PZ, đúng cỡ, đầu vít cắm vào rãnh phải khít, không lắc
- Thay đầu vít mới nếu các cạnh đã bo tròn, ưu tiên loại đầu vít dành cho máy bắn vít động lực
- Giữ máy thẳng trục với thân vít, tì lực đều từ vòng đầu tới vòng cuối, không nới tay khi vít sắp chìm
- Bóp cò nhẹ ở vài vòng đầu cho vít ăn ren, sau đó mới tăng tốc độ
- Khoan mồi khi bắt vít vào gỗ cứng hoặc thép, và thay vít chất lượng tốt hơn nếu rãnh vít biến dạng quá dễ
Trên thực tế, với các công việc bắt vít số lượng lớn như lắp tủ, đóng trần hay bắt tôn, việc chuyển sang loại vít đầu bông (Torx) hoặc đầu vuông khi có thể cũng giúp giảm rõ rệt hiện tượng trờn vít, vì các rãnh này có thành đứng nên đầu vít không bị đẩy ra như rãnh chữ thập.
3. Cách Tháo Vít Đã Bị Trờn, Toét Đầu
Với vít đã toét nhẹ, đặt một miếng cao su mỏng hoặc dây thun lên rãnh vít rồi ấn đầu vít mới xuống và vặn chậm bằng tay hoặc bằng máy ở tốc độ thấp nhất thường đủ tạo ma sát để tháo ra. Với vít toét nặng, mũi tháo vít gãy chuyên dụng — loại mũi có ren ngược được khoan vào tâm con vít rồi vặn ngược chiều — là cách đáng tin cậy hơn, còn trong trường hợp đầu vít lồi lên khỏi bề mặt, kìm chết có thể kẹp và vặn trực tiếp.
Tham khảo thêm: Cách tháo bu lông bị trờn đầu, bị gãy, bị rỉ sét và toét đầu
4. Milwaukee M12 BLIDRC — Nhỏ Gọn Và Dễ Kiểm Soát
Vì phần lớn trường hợp trờn vít đến từ việc khó giữ máy thẳng trục, kích thước và trọng lượng máy ảnh hưởng trực tiếp tới tỷ lệ toét vít, nhất là khi bắt vít trên cao hay trong góc tủ. Milwaukee M12 BLIDRC là máy bắn vít động lực 12V không chổi than dài chỉ 109 mm, nặng 0,6 kg, cho mô-men xoắn 124 Nm, tốc độ tới 3.000 vòng/phút và 4.100 nhát đập/phút theo thông tin của Milwaukee.
Với lực xoắn 124 Nm, M12 BLIDRC dư sức cho vít gỗ, vít tôn và bu lông nhỏ, nên điểm cần lưu ý khi dùng là kiểm soát cò ở những con vít nhỏ để tránh siết lún và toét rãnh, thay vì lo máy không đủ lực, còn người dùng cần lực lớn hơn cho vít dài và bu lông cỡ lớn có thể tham khảo dòng 18V M18 FID3.
Hoàng Long Vũ — Đại Lý Phân Phối Milwaukee Chính Hãng
Hoàng Long Vũ là đại lý ủy quyền của Milwaukee Việt Nam, phân phối các dòng máy vặn vít pin Milwaukee hệ M12 và M18 cùng pin, sạc chính hãng, có CO, CQ và hóa đơn VAT cho khách hàng doanh nghiệp. Phạm vi phục vụ tập trung tại TP.HCM, Đồng Nai và Đà Nẵng, nơi Hoàng Long Vũ có điểm bán hàng và trung tâm bảo hành Milwaukee.
Câu Hỏi Thường Gặp Khi Máy Bắn Vít Bị Trờn Đầu Vít
Máy bắn vít bị trờn đầu vít có phải do máy hỏng không?
Hầu như không — trong đa số trường hợp, nguyên nhân nằm ở đầu vít sai cỡ, đầu vít mòn hoặc cách tì máy, và chỉ khi đầu kẹp lục giác bị rơ khiến đầu vít lắc trong máy thì mới cần kiểm tra lại máy.
Làm sao phân biệt vít PH và PZ?
Vít Pozidriv (PZ) có thêm bốn vạch nhỏ hình chữ X khắc xen giữa các cánh chữ thập trên đầu vít, còn vít Phillips (PH) chỉ có rãnh chữ thập đơn thuần, và đầu vít PZ cũng có các gờ phụ tương ứng giữa các cánh.
Có nên dùng máy khoan để bắn vít thay máy bắn vít không?
Máy khoan có ly hợp chỉnh lực vẫn bắn vít được, nhưng với vít dài hoặc vật liệu cứng, máy bắn vít động lực siết bằng các nhát đập xoay nên giảm lực vặn ngược về tay người thợ, giúp giữ máy thẳng trục dễ hơn và vì vậy ít trờn vít hơn.
Mua máy bắn vít Milwaukee chính hãng ở đâu?
Hoàng Long Vũ là đại lý ủy quyền của Milwaukee Việt Nam, phân phối M12 BLIDRC, M18 FID3 và các dòng máy bắn vít pin chính hãng kèm CO, CQ, hóa đơn VAT và bảo hành tại trung tâm bảo hành Milwaukee, và khách hàng có thể liên hệ hotline bên dưới để được tư vấn chọn máy theo loại vít thường dùng.
Hotline / Zalo: 0932 632 563
Website: hoanglongvu.com
Tham khảo thêm: Chi tiết cấu tạo và nguyên lý hoạt động của máy bắn vít
