Khi làm việc với bu lông ốc vít, việc gặp phải những tình huống như bu lông bị trờn đầu, gãy, rỉ sét hay toét đầu là điều không thể tránh khỏi. Những tình huống này không chỉ gây khó khăn trong việc tháo lắp mà còn làm chậm tiến độ công việc. Trong bài viết này, Hoàng Long Vũ sẽ hướng dẫn bạn chi tiết các cách để tháo bu lông trong từng trường hợp cụ thể, từ việc sử dụng dụng cụ thích hợp cho đến các mẹo bảo trì giúp tránh tình trạng này xảy ra trong tương lai.
1. Cách tháo bu lông bị trờn hiệu quả
Bu lông bị trờn đầu (cháy cạnh) thường do mốt số nguyên nhân như sử dụng dụng cụ không đúng kích thước hoặc không phù hợp với loại bu lông. Điều này khiến lực tác động không đều, làm mòn và biến dạng đầu bu lông. Ngoài ra, việc siết quá chặt hoặc tháo lắp nhiều lần cũng làm mòn ren, dẫn đến tình trạng bu lông bị trờn răng. Cuối cùng là do bulong có chất lượng thấp, làm từ vật liệu dễ mài mòn, cũng là nguyên nhân phổ biến.
Sử dụng EasyOut
Dụng cụ này có thiết kế đặc biệt giúp bám chặt vào các bu lông ốc vít bị trờn đầu, từ đó dễ dàng tháo ra.
- Chọn kích thước phù hợp: Đầu tiên, hãy chọn một dụng cụ EasyOut có kích thước tương thích với bu lông bị trờn đầu.
- Cố định EasyOut: Đặt đầu EasyOut vào vị trí của bu lông. Đảm bảo nó khớp chắc chắn.
- Vặn ngược chiều kim đồng hồ: Bắt đầu vặn EasyOut từ từ theo chiều ngược kim đồng hồ. Thiết kế ren ngược của EasyOut sẽ giúp bám chặt vào bu lông.
- Tháo bu lông: Khi EasyOut bám chắc, tiếp tục vặn để tháo bu lông ra.
Sử dụng máy khoan
Nếu EasyOut không hiệu quả, sử dụng máy khoan là một phương án khả thi. Đầu tiên, khoan một lỗ nhỏ vào giữa bu lông với một mũi khoan mảnh. Sau đó, đặt tua vít hoặc dụng cụ tháo bu lông vào lỗ khoan và bắt đầu vặn để tháo bu lông ra khỏi vị trí.
Dùng máy cắt để mở bu lông bị trờn
Khi bu lông quá cứng đầu và không thể tháo bằng phương pháp thông thường, bạn có thể sử dụng máy cắt. Dùng máy cắt để cắt phần đầu bu lông bị trờn, sau đó dùng mỏ lết hoặc kìm để tháo phần còn lại của bu lông.
Tham khảo thêm: Phân biết máy vặn vít và máy siết bu lông
2. Cách tháo bu lông bị toét đầu nhanh chóng
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng bu lông bị toét đầu cũng giống như nguyên nhân của tình trạng bulong bị trờn đầu. Sau đây là các cách tháo bu lông bị toét đầu bằng đệm cao su, dũa và cưa mini.
Sử dụng đệm cao su
- Chuẩn bị đệm cao su: Cắt một mảnh đệm cao su đủ lớn để bao phủ toàn bộ đầu bu lông bị toét.
- Đặt đệm cao su lên đầu bu lông: Chắc chắn đệm cao su bám chặt vào đầu bu lông.
- Sử dụng cờ lê hoặc mỏ lết: Đặt cờ lê hoặc mỏ lết lên trên đệm cao su. Vặn từ từ để tận dụng độ ma sát tăng cường, giúp bạn tháo bu lông mà không làm trượt.
Sử dụng dũa
- Dũa đầu bu lông: Dùng dũa để làm phẳng hoặc tạo rãnh sâu trên đầu bu lông.
- Đặt tô vít vào rãnh: Sau khi dũa, đặt tô vít vào rãnh mới và bắt đầu vặn ngược chiều kim đồng hồ để tháo bu lông.
Sử dụng cưa mini
- Cưa một rãnh sâu: Dùng cưa mini tạo một rãnh dọc trên đầu bu lông, đảm bảo rãnh đủ sâu để cầm nắm tốt.
- Dùng tô vít dẹt: Đặt tô vít dẹt vào rãnh và vặn từ từ để tháo bu lông.
Tham khảo thêm: Máy siết bulong nội địa Trung có tốt không?
3. Hướng dẫn tháo bu lông bị gãy
Bu lông bị gãy thường do lực siết quá mạnh hoặc vật liệu bu lông kém chất lượng. Khi bu lông bị gãy, phần đầu đã mất thì không thể mở bằng máy siết bu lông pin như thông thường được mà phải cần xử lí cách như sau:
Sử dụng tua vít
- Kiểm tra phần bu lông nhô ra: Nếu còn một phần bu lông nhô lên trên bề mặt, dùng tua vít dẹt hoặc tua vít hai cạnh phù hợp với phần nhô ra của bu lông
- Đặt tua vít: Đặt tua vít lên cạnh của phần bu lông còn sót lại. Đảm bảo tua vít không bị trượt khi vặn
- Vặn bu lông: Bắt đầu vặn ngược chiều kim đồng hồ từ từ. Nếu gặp khó khăn, có thể sử dụng lực nhẹ để nới lỏng bu lông trước
Sử dụng khoan
- Chuẩn bị khoan: Nếu bu lông gãy ngang với bề mặt, chọn mũi khoan nhỏ hơn đường kính của bu lông
- Khoan lỗ: Khoan một lỗ nhỏ chính giữa bu lông. Hãy đảm bảo bạn khoan đúng vào tâm để tránh làm hỏng ren xung quanh
- Dùng EasyOut: Đặt EasyOut vào lỗ khoan. Vặn ngược chiều kim đồng hồ để tháo bu lông bị gãy ra khỏi bề mặt
4. Cách mở bu lông bị rỉ sét
Bu lông bị rỉ sét thường do tiếp xúc lâu dài với độ ẩm, không khí, hoặc các yếu tố môi trường khắc nghiệt. Khi kim loại gặp nước và oxy, phản ứng oxy hóa xảy ra, tạo thành rỉ sét. Ngoài ra, việc không bảo dưỡng định kỳ hoặc không sử dụng chất liệu chống rỉ cũng làm gia tăng tình trạng này. Rỉ sét không chỉ làm yếu bu lông mà còn khiến việc tháo lắp khó khăn hơn.
1. Sử dụng chất bôi trơn
Trước khi tháo, bạn cần sử dụng chất bôi trơn chuyên dụng (như WD 40) để làm mềm lớp rỉ sét. Phun trực tiếp lên bu lông và đợi khoảng 10-15 phút để chất bôi trơn thấm vào các rãnh bu lông.
2. Dùng cờ lê hoặc mỏ lết
Sau khi chất bôi trơn thấm đủ, dùng cờ lê hoặc mỏ lết để vặn bu lông ngược chiều kim đồng hồ. Nếu bu lông vẫn khó tháo, hãy nhẹ nhàng dùng búa gõ lên cờ lê để tăng lực.
3. Sử dụng máy cắt
Nếu bu lông bị rỉ quá nặng và không thể tháo bằng cách trên, hãy sử dụng máy cắt để cắt bỏ đầu bu lông. Sau khi cắt, dùng kìm hoặc mỏ lết để tháo phần còn lại của bu lông.
Tham khảo thêm: Tiêu chí mua máy siết bu lông phù hợp
5. Biện pháp phòng tránh tình trạng bu lông bị trờn, gãy, rỉ sét và toét đầu
1. Chọn bu lông chất lượng cao
Sử dụng bu lông làm từ vật liệu chống gỉ như thép không gỉ hoặc mạ kẽm để giảm nguy cơ rỉ sét. Bu lông chất lượng cao cũng giúp tránh tình trạng gãy hoặc toét đầu do sức bền tốt hơn.
2. Bôi trơn định kỳ
Bôi trơn bu lông thường xuyên bằng các loại dầu chuyên dụng để giảm ma sát và ngăn ngừa rỉ sét.
3. Sử dụng dụng cụ đúng kích cỡ
Đảm bảo sử dụng cờ lê hoặc mỏ lết có kích thước chính xác phù hợp với bu lông để tránh trờn hoặc toét đầu khi siết hoặc tháo.
4. Không siết quá chặt
Khi siết bu lông, cần áp dụng lực vừa đủ, tránh siết quá mức dẫn đến bu lông bị gãy hoặc biến dạng.
5. Kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ
Thường xuyên kiểm tra bu lông trong quá trình sử dụng, thay thế ngay khi phát hiện có dấu hiệu hư hỏng để tránh các sự cố nghiêm trọng sau này.
Tham khảo thêm: Máy siết mở bulong Bosch, Makita và Milwaukee loại nào tốt?
Toàn bộ nội dung trên đã cung cấp cho bạn đọc biết cách tháo bu lông bị trờn đầu, bị gãy, bị toét và bị gỉ sét. Thêm những biện pháp phòng tránh để bu lông không bị các tình trạng trên. Hy vọng sau bài viết bạn có thể áp dụng thành công trong các công việc sắp tới của mình. Tại Hoàng Long Vũ bạn cũng có thể tìm thấy các thiết bị hoặc công cụ cầm tay để xử lý các công việc liên quan đến bu lông ốc vít.
