Máy Khoan Bị Vào Nước: 6 Bước Xử Lý Máy Khoan, Máy Mài Để Không Hỏng

Sổ tay hướng dẫn của hầu hết dụng cụ điện cầm tay, từ Bosch, Milwaukee cho tới Makita, đều có chung một cảnh báo: không để dụng cụ điện tiếp xúc với mưa hoặc môi trường ẩm ướt, vì nước lọt vào máy làm tăng nguy cơ điện giật. Nhiều người dùng thường nghĩ rằng máy khoan bị vào nước chỉ cần phơi khô vài tiếng rồi bật lại, nhưng thực chất hư hỏng nặng nhất thường xảy ra ngay ở lần bật máy đầu tiên khi nước còn đọng trong cuộn dây, công tắc và bo mạch.

Bài viết này của Hoàng Long Vũ hướng dẫn cách xử lý khi máy khoan bị vào nước, máy mài bị ướt qua 6 bước, áp dụng cho máy dùng điện lẫn máy dùng pin của Milwaukee, Bosch và Makita, kèm bảng xử lý nhanh theo mức độ ngấm nước.

Vì Sao Máy Khoan Bị Vào Nước Dễ Hỏng Hơn Người Dùng Nghĩ

Trước khi đi vào từng bước, cần hiểu rằng máy khoan, máy mài cầm tay được làm mát bằng quạt gắn trên trục motor, hút không khí qua khe thông gió rồi thổi qua cuộn dây — nên khi máy chạy dưới mưa, quạt kéo thẳng nước bắn vào bên trong thay vì đẩy ra ngoài, và mức độ hư hỏng sau đó phụ thuộc vào loại máy.

Máy Dùng Điện — Rủi Ro Điện Giật Và Chập Cuộn Dây

Với máy khoan, máy mài dùng điện lưới như máy khoan động lực Bosch GSB 13 RE, nước lọt vào không chỉ làm hỏng máy mà còn đe doạ trực tiếp người cầm máy, vì nước lẫn bụi xi măng, bụi kim loại tạo đường dẫn điện giữa cuộn dây, cổ góp và vỏ máy — lý do sổ tay của Bosch khuyến cáo dùng nguồn điện có thiết bị chống dòng rò (RCD) khi bắt buộc làm việc ở nơi ẩm ướt.

Máy Dùng Pin — Bo Mạch, Tiếp Điểm Và Pin Li-ion

Máy khoan búa pin Bosch GBH 187-LI gắn pin 18V
Máy khoan búa pin Bosch GBH 187-LI gắn pin 18V — với máy pin, thân máy và pin cần được xử lý riêng khi bị ướt.

Máy dùng pin có rủi ro điện giật thấp hơn nhưng nhiều linh kiện điện tử nhạy cảm với nước hơn: các dòng máy không chổi than như Milwaukee M18 FHX, Bosch GBH 187-LI hay Makita DHR171 đều có bo mạch điều khiển motor trong thân máy, và một lần cấp điện khi bo mạch còn ướt cũng đủ gây chập — nói cách khác, với máy pin, tháo pin ngay quan trọng hơn mọi bước làm khô phía sau.

1. Ngắt Nguồn Ngay Và Không Bật Thử Máy

Tháo pin ngay khi máy khoan bị vào nước
Tháo pin khỏi thân máy — thao tác đầu tiên khi máy dùng pin bị ướt.

Ngay khi phát hiện máy khoan bị vào nước, việc đầu tiên là rút phích cắm với máy dùng điện hoặc tháo pin với máy dùng pin, kể cả khi máy vẫn chạy bình thường, vì nước sẽ chảy dần vào trong khi máy tiếp tục rung và quay. Với máy dùng điện đang cắm ở nơi có nước đọng, cầu dao hoặc ổ điện cần được ngắt trước rồi mới chạm vào máy.

Sai lầm phổ biến nhất ở bước này là bấm công tắc vài lần để “xem máy còn chạy không” — đó chính là lúc dòng điện đi qua những vị trí đang ướt và gây chập, biến một sự cố xử lý được thành hư hỏng phải thay motor hoặc bo mạch.

2. Tháo Phụ Kiện, Lau Khô Và Dốc Nước Ra Khỏi Thân Máy

Sau khi ngắt nguồn, mũi khoan, đá mài, đĩa cắt và tay cầm phụ được tháo ra, vỏ máy, công tắc và dây điện được lau bằng khăn khô, rồi máy được xoay cho khe thông gió quay xuống dưới và lắc nhẹ để nước đọng bên trong thoát ra theo đường nó đã đi vào, thay vì dồn về đáy motor hoặc khu vực công tắc.

Với máy khoan bê tông đầu SDS, đầu kẹp cũng cần được lau khô và tra lại một lớp mỡ mỏng cho chuôi mũi khoan, vì nước làm trôi lớp mỡ cũ và để rãnh chuôi dễ gỉ.

Tham khảo thêm: SDS Plus và SDS Max khác nhau thế nào?

3. Để Máy Khô Hoàn Toàn Ở Nơi Thoáng Gió

Máy khoan bị vào nước cần được để khô tự nhiên ở nơi thoáng gió, có bóng râm, tối thiểu khoảng 24 giờ nếu chỉ dính mưa hoặc nước bắn, và từ 48 giờ trở lên nếu máy rơi xuống nước hoặc thời tiết nồm ẩm, vì nước ngấm trong cuộn dây và bo mạch bay hơi chậm hơn nhiều so với nước trên vỏ. Quạt gió mát hoặc khí nén khô áp suất thấp, thổi cách khe gió khoảng một gang tay, giúp đẩy hơi ẩm ra nhanh hơn.

Ngược lại, những cách “làm khô nhanh” sau đây gây hại cho máy nhiều hơn là giúp máy:

  • Máy sấy tóc mức nhiệt cao hoặc súng thổi hơi nóng thổi sát khe gió — nhiệt tập trung làm cong vỏ nhựa, hỏng lớp cách điện và đẩy hơi nước vào sâu hơn
  • Cho máy vào lò, đặt lên bếp hoặc phơi nắng gắt nhiều giờ — vỏ nhựa, gioăng cao su lão hoá nhanh, còn pin Li-ion không được để ở nơi nhiệt độ cao
  • Xịt dầu đa năng hay dung môi vào khe gió để “đẩy nước” — các chất này trộn với bụi thành lớp bùn bám lên cuộn dây

4. Xử Lý Riêng Pin Và Bộ Sạc

Pin là bộ phận cần cẩn trọng nhất khi máy khoan bị vào nước, vì nước gây chập ở các cell năng lượng cao và mạch quản lý pin Li-ion thì hậu quả không dừng ở hỏng pin. Pin được lau khô, lau sạch chân tiếp điểm, đặt tiếp điểm quay xuống cho nước thoát ra rồi để khô nơi thoáng mát — trong thời gian này pin không được lắp vào máy và không được đặt lên sạc, kể cả khi đèn báo dung lượng vẫn sáng.

Sổ tay của Bosch ghi rõ không được sử dụng pin đã bị hư hỏng, vì pin hư hỏng có thể có diễn biến khó lường, dẫn tới cháy, nổ hoặc gây thương tích. Milwaukee cũng từng phát hành thông báo an toàn cho dòng pin M18 HIGH DEMAND 9.0, cảnh báo rằng chất lỏng dẫn điện hoặc ăn mòn như nước biển, thuốc tẩy, một số hoá chất công nghiệp nếu lọt vào pin với lượng đủ lớn có thể làm hỏng pin.

Vì vậy pin bị ngâm lâu, ngâm nước bẩn, nước biển, hoặc có dấu hiệu phồng, nóng, rỉ dịch nên được ngừng sử dụng và mang đi kiểm tra, còn bộ sạc phải được rút điện và để khô hoàn toàn trước khi cắm lại.

5. Kiểm Tra Trước Khi Chạy Lại

Khi máy và pin đã khô hoàn toàn, máy khoan bị vào nước được chạy thử không tải, tốc độ thấp trong vài giây, cầm máy hướng ra xa người và sẵn sàng nhả công tắc, rồi dừng máy ngay nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây:

  • Mùi khét, khói, hoặc vòng tia lửa sáng chạy quanh cổ góp — khác với tia lửa nhỏ bình thường của máy có chổi than
  • Máy chạy chập chờn, tự ngắt, đèn báo lỗi nhấp nháy, hoặc không nhận pin dù pin còn điện
  • Tiếng kêu rè, lạo xạo ở đầu máy hoặc bạc đạn, nhất là trên máy mài
  • Vỏ máy nóng nhanh bất thường sau thời gian chạy ngắn

Máy chạy êm thì có thể đưa trở lại làm việc, nhưng nên được theo dõi thêm vài ngày, vì gỉ ở bạc đạn và ăn mòn ở tiếp điểm thường lộ ra dần sau một thời gian.

6. Đưa Máy Tới Trung Tâm Bảo Hành Khi Có Dấu Hiệu Bất Thường

Thân máy cầm tay được tháo vỏ để kiểm tra công tắc và cuộn dây
Thân máy được tháo vỏ, lộ công tắc và cuộn dây — phần việc nên giao cho kỹ thuật viên.

Phần việc người dùng tự làm nên dừng ở bên ngoài vỏ máy, còn máy dùng điện bị ngâm nước, máy ngấm nước bùn, nước biển, hoá chất, hoặc máy có dấu hiệu bất thường ở bước 5 nên được giao cho trung tâm bảo hành, nơi kỹ thuật viên tháo vỏ vệ sinh cuộn dây, bo mạch, thay mỡ hộp số đã lẫn nước, kiểm tra bạc đạn và đo điện trở cách điện.

Trên thực tế, hư hỏng do chất lỏng lọt vào máy thường được xếp vào nhóm lỗi do điều kiện sử dụng, nên việc có được bảo hành miễn phí hay không phụ thuộc kết quả kiểm tra theo chính sách của từng hãng — và tự tháo vỏ trước khi mang đi kiểm tra có thể làm mất quyền bảo hành.

Máy Mài Bị Vào Nước — Những Điểm Khác Với Máy Khoan

Máy mài pin Milwaukee M18 BLSAG100X
Máy mài pin Milwaukee M18 BLSAG100X — máy mài chạy tốc độ cao nên hút gió mạnh hơn máy khoan.

Quy trình 6 bước ở trên áp dụng chung cho cả máy mài, nhưng máy mài góc như Milwaukee M18 BLSAG100X, Bosch GWS 18V-11 S hay Makita DGA404 có ba điểm cần lưu ý thêm, bắt đầu từ việc máy mài chạy ở tốc độ rất cao nên lưu lượng gió hút qua motor lớn hơn máy khoan nhiều lần, kéo theo lượng nước lọt vào cũng nhiều hơn khi máy chạy dưới mưa.

Điểm thứ hai là bạc đạn và cặp bánh răng côn ở đầu máy mài quay ở tốc độ cao, nên chỉ một lớp gỉ mỏng cũng đủ làm máy kêu rè và nóng đầu — phần đầu máy và mặt trong nắp chắn đá vì vậy cần được lau khô kỹ. Điểm thứ ba là đá mài, đĩa cắt liên kết nhựa được nhà sản xuất khuyến cáo bảo quản nơi khô ráo, nên đĩa đã ngấm nước nên được thay mới thay vì lắp lại, vì đĩa vỡ khi đang quay là một trong những tai nạn nguy hiểm nhất của máy mài.

Bảng Xử Lý Nhanh Khi Máy Khoan Bị Vào Nước Theo Mức Độ

Tình HuốngCách Xử LýTự Dùng Lại Được Không
Dính mưa nhẹ, nước bắn lên vỏ khi máy đang tắtNgắt nguồn, lau khô, để khô khoảng 24 giờĐược, nếu chạy thử ổn
Nước lọt qua khe gió khi máy đang chạyNgắt nguồn ngay, dốc nước, để khô từ 48 giờ trở lênĐược nếu chạy thử ổn, nên theo dõi thêm vài ngày
Máy rơi xuống vũng nước sạch, nhấc lên ngayLàm đủ 6 bước, để khô từ 48 giờ trở lênTuỳ kết quả chạy thử; máy dùng điện nên đo cách điện
Ngâm lâu, hoặc ngấm nước bùn, xi măng, nước biển, hoá chấtNgắt nguồn, lau ngoài, không chạy thử, mang đi kiểm traKhông nên — cần tháo vỏ vệ sinh bên trong
Pin bị ngâm nước, hoặc phồng, nóng, rỉ dịchKhông lắp vào máy, không sạc, để riêng nơi thoángKhông — mang pin tới trung tâm bảo hành kiểm tra

Phòng Tránh Máy Khoan Bị Vào Nước Khi Làm Việc Ngoài Công Trình

Không có dòng máy khoan, máy mài cầm tay phổ thông nào được thiết kế để làm việc dưới mưa, nhưng một số hãng đã trang bị thêm lớp bảo vệ trước bụi và nước nhỏ giọt, như công nghệ XPT (Extreme Protection Technology) của Makita — hệ gioăng bên trong thân máy dẫn nước và bụi tránh xa linh kiện quan trọng. Trang sản phẩm chính thức của Makita cho máy mài góc DGA404 ghi rõ máy tương thích khả năng kháng nước XPT và có lưới kim loại che cửa hút gió.

Máy mài góc pin 18V Makita DGA404Z có công nghệ XPT
Máy mài góc pin Makita DGA404Z 100mm, công tắc trượt, tương thích công nghệ kháng nước XPT.

Tuy vậy, XPT là khả năng kháng nước chứ không phải chống nước hoàn toàn, và với mọi dòng máy, cách phòng tránh hiệu quả nhất vẫn là cất máy, pin và sạc vào thùng kín sau mỗi ca làm việc ngoài trời — thùng PACKOUT Milwaukee 48-22-8422 đạt chuẩn IP65 với gioăng làm kín, đủ chứa một bộ máy khoan kèm pin sạc, còn máy dùng điện làm việc ở nơi ẩm ướt nên được cấp nguồn qua thiết bị chống dòng rò.

Thùng đựng đồ nghề PACKOUT Milwaukee 48-22-8422 chuẩn IP65
Thùng PACKOUT Milwaukee 48-22-8422 có gioăng làm kín, chuẩn chống nước và bụi IP65.

Tham khảo thêm: IP65 là gì? Cách đọc 2 chữ số chống bụi, chống nước

Hoàng Long Vũ — Đại Lý Phân Phối Và Bảo Hành Dụng Cụ Cầm Tay Chính Hãng

Chứng nhận Hoàng Long Vũ đại lý dụng cụ cầm tay Milwaukee, Bosch, Makita và DeWalt
Chứng nhận đại lý dụng cụ cầm tay Milwaukee, Bosch, Makita và DeWalt của Hoàng Long Vũ.

Hoàng Long Vũ là đại lý phân phối chính hãng dụng cụ cầm tay Milwaukee, Bosch, Makita và DeWalt, đồng thời vận hành trung tâm bảo hành chính hãng Bosch tại TP.HCM, Đồng Nai và Đà Nẵng, cùng trung tâm bảo hành Milwaukee và trung tâm bảo hành ủy nhiệm Makita, nơi khách hàng có thể mang máy bị ướt hoặc pin có dấu hiệu bất thường tới để kỹ thuật viên kiểm tra và thay linh kiện chính hãng.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Máy Khoan Bị Vào Nước

Máy khoan bị vào nước bao lâu thì dùng lại được?

Tối thiểu khoảng 24 giờ nếu máy chỉ dính mưa khi đang tắt, và từ 48 giờ trở lên nếu nước đã lọt qua khe gió hoặc máy rơi xuống nước. Sau đó máy khoan bị vào nước cần được chạy thử không tải trước khi làm việc thật.

Có nên dùng máy sấy tóc để làm khô máy khoan không?

Không nên dùng mức nhiệt cao hoặc thổi sát khe gió, vì nhiệt tập trung có thể làm cong vỏ nhựa và hỏng lớp cách điện. Quạt gió mát hoặc khí nén khô áp suất thấp, kết hợp để khô tự nhiên, là cách an toàn hơn.

Pin bị ngâm nước còn dùng được không?

Không nên tự dùng lại. Pin bị ngâm nước cần được để riêng, không lắp vào máy, không sạc, rồi mang tới trung tâm bảo hành kiểm tra, vì chập mạch trong pin Li-ion có thể gây nóng, phồng hoặc cháy.

Máy khoan bị vào nước có được bảo hành không?

Tuỳ kết quả kiểm tra của trung tâm bảo hành và chính sách của từng hãng. Máy khoan bị vào nước khi còn thời hạn bảo hành nên được giữ nguyên, không tự tháo vỏ, và mang tới trung tâm càng sớm càng tốt.

Mua và bảo hành máy khoan, máy mài chính hãng ở đâu?

Hoàng Long Vũ là đại lý phân phối chính hãng Milwaukee, Bosch, Makita và DeWalt, có trung tâm bảo hành chính hãng tại TP.HCM, Đồng Nai và Đà Nẵng, nhận kiểm tra máy khoan bị vào nước và thay linh kiện chính hãng.

Hotline / Zalo: 0932 632 563 (Miền Nam) – 0328 174 969 (Miền Trung, Miền Bắc)

Website: hoanglongvu.com

Nguồn tham khảo: Bosch Professional — Cảnh báo an toàn chung cho dụng cụ điện · Makita DGA404 — trang sản phẩm chính thức

Tham khảo thêm: Vệ sinh máy khoan, máy mài sau khi dùng trong môi trường bụi: 6 bước đúng kỹ thuật

 

  • Tags: