Asahi AW2100: Lục Giác Chữ L 21mm, Thông Số Và Cách Dùng

Asahi AW2100 là cây lục giác chữ L cỡ 21mm thuộc dòng AW của Asahi, hãng dụng cụ cầm tay Nhật Bản đặt tại Tsubame, tỉnh Niigata — vùng gia công kim loại lâu đời nhất nước Nhật — với thân dài 198mm, rộng 75mm và nặng 866g, thuộc nhóm lục giác cỡ lớn dùng cho bảo trì máy móc công nghiệp.

Nhiều người mua thường nhầm lẫn rằng con số 21mm là đường kính bu lông hoặc cỡ đầu bu lông cần mở, nhưng thực chất đó là khoảng cách giữa hai mặt song song của thanh lục giác, tức cỡ lỗ lục giác chìm mà cây khoá cắm vào, và 21mm lại là một cỡ không nằm trong bảng cỡ lục giác thông dụng của tiêu chuẩn Nhật.

Bài viết này của Hoàng Long Vũ giải thích thông số Asahi AW2100, cách đo đúng một lỗ lục giác 21mm trước khi mua, cách dùng hai cạnh của cây khoá cho đúng việc và những lỗi làm toét lỗ thường gặp khi thao tác với lục giác cỡ lớn.

Thông Số Kỹ Thuật Asahi AW2100

Thông số của Asahi AW2100 gọn trong sáu dòng, nhưng mỗi dòng đều liên quan trực tiếp tới việc cây khoá có vừa chi tiết cần tháo hay không, có đủ cánh tay đòn để phá lực hay không và có vừa thùng đồ nghề đang dùng hay không, vì vậy nên đối chiếu từng dòng với chi tiết thực tế trước khi đặt hàng.

Trên thực tế, trọng lượng 866g — gần 0,9kg cho một cây khoá đơn — cho thấy đây là thanh thép đặc tiết diện lớn, khác hẳn những cây lục giác nhỏ trong bộ 9 hay bộ 10 chi tiết, nên cây khoá này thường được cất riêng trong ngăn dụng cụ cỡ lớn của tổ bảo trì thay vì để chung giá đỡ với các cỡ dưới 10mm.

Cỡ 21mm Nằm Ở Đâu Trong Bảng Cỡ Lục Giác

Bảng cỡ lục giác trong tiêu chuẩn Nhật JIS B 4648:2008 liệt kê các cỡ 14, 17, 19 rồi nhảy thẳng lên 22, 24 và 27mm, không có cỡ 21mm, và bảng cỡ lỗ của bu lông lục giác chìm đầu trụ theo hệ mét cũng đi theo dãy đó, trong đó bu lông M24 dùng lỗ 19mm còn bu lông M30 dùng lỗ 22mm.

Nói cách khác, khi gặp một lỗ lục giác 21mm trên máy, đó là chi tiết không theo dãy cỡ bu lông lục giác chìm thông dụng, và đây là lý do Asahi AW2100 thường được mua theo đúng chi tiết cần tháo chứ không mua theo kiểu “cho đủ bộ” như các cỡ 6, 8 hay 10mm.

Điều này cũng giải thích vì sao không thể lấy cây 19mm hay 22mm thay cho cây 21mm, bởi cây 22mm không cắm vào được lỗ 21mm, còn cây 19mm cắm vào sẽ hở khoảng 1mm mỗi cặp mặt, lực xoay dồn hết vào sáu đỉnh góc thay vì sáu mặt phẳng và làm toét lỗ chỉ sau vài lần dùng lực.

Cách Đo Lỗ Lục Giác Trước Khi Mua Asahi AW2100

Cỡ lục giác luôn được đo bằng khoảng cách giữa hai mặt phẳng song song đối diện nhau, nên khi đặt mỏ đo trong của thước kẹp vào lỗ cần đặt hai mỏ áp lên hai mặt phẳng chứ không đặt vào hai góc nhọn, và với lỗ đúng cỡ của Asahi AW2100 thì số đọc phải xấp xỉ 21mm.

Lỗi đo phổ biến nhất là đặt mỏ thước vào hai góc đối diện, vì với hình lục giác đều 21mm khoảng cách góc đối góc vào khoảng 24,2mm, con số dễ khiến người đo kết luận nhầm rằng lỗ là cỡ 24mm và đặt mua sai cây khoá.

Với lỗ đã bám gỉ, sơn hoặc dầu đóng cặn, nên làm sạch thành lỗ trước khi đo, vì một lớp cặn dày chừng nửa milimét ở mỗi mặt đủ làm số đọc lệch xuống gần 20mm, trong khi chi tiết thực tế vẫn là cỡ 21mm và vẫn cần đúng cây khoá 21mm để tháo.

Tham khảo thêm: Bu lông M12 dùng khẩu số mấy? Bảng tra cỡ khẩu M6 đến M30

Cạnh Dài Và Cạnh Ngắn Của Asahi AW2100 Dùng Thế Nào

Một cây lục giác chữ L có hai cách cầm, và với kích thước 198 × 75mm của Asahi AW2100 thì mỗi cách phục vụ một giai đoạn khác nhau của việc tháo lắp, vì mô-men sinh ra trên lỗ bằng lực tay nhân với khoảng cách từ tay tới tâm lỗ.

Khi phá lực một chi tiết đang siết chặt, cạnh ngắn được cắm vào lỗ còn tay nắm ở đầu cạnh dài, cánh tay đòn dài nhất cho mô-men lớn nhất, và theo tỷ lệ chiều dài hai cạnh thì cùng một lực tay ở cách cầm này cho mô-men lớn hơn khoảng 2,6 lần so với cách cầm ngược lại.

Khi chi tiết đã lỏng, hoặc khi lỗ nằm sâu trong lòng máy mà tay không với tới, cạnh dài được cắm vào lỗ còn tay xoay cạnh ngắn, lực nhỏ hơn nhưng vòng xoay nhanh hơn và cây khoá vươn được vào những hốc mà cờ lê hay cần siết không lọt vừa.

Đây là lý do một cây lục giác chữ L cỡ lớn vẫn có chỗ đứng riêng trong tổ bảo trì dù đã có máy siết bu lông, vì máy cần khoảng trống phía sau lỗ đủ cho thân máy và đầu tuýp, còn cây khoá chữ L chỉ cần khoảng trống bằng chính độ dày thanh thép 21mm.

5 Lỗi Làm Toét Lỗ Khi Dùng Lục Giác 21mm

Lỗ lục giác 21mm thường nằm trên những chi tiết lớn và đắt tiền, nên một lỗ bị toét không chỉ là hỏng một con ốc mà có thể kéo theo việc khoan phá, gia công lại hoặc thay cả cụm chi tiết, và phần lớn các trường hợp đó bắt nguồn từ năm lỗi dưới đây.

1. Dùng Cây Khoá Gần Đúng Cỡ

Dùng cây 19mm, hoặc cây hệ inch có kích thước gần 21mm, để “tạm” mở một lỗ 21mm là nguyên nhân phổ biến nhất gây toét lỗ, vì khe hở giữa cây khoá và thành lỗ khiến toàn bộ lực dồn vào các đỉnh góc và mài tròn các góc này ngay từ lần xoay đầu tiên.

2. Cắm Không Hết Chiều Sâu Lỗ

Khi đầu cây khoá chỉ ăn vào vài milimét miệng lỗ, diện tích tiếp xúc nhỏ khiến áp lực trên mỗi mặt tăng vọt và miệng lỗ bị loe ra, trong khi phần sâu bên dưới vẫn còn nguyên, nên cây khoá cần được đẩy chạm đáy lỗ trước khi bắt đầu dùng lực.

3. Lỗ Còn Gỉ, Sơn Hoặc Phoi Kim Loại

Cặn bám trong lỗ vừa làm cây khoá không xuống hết chiều sâu, vừa tạo ra lớp đệm cứng giữa thép và thép, và với các chi tiết đã nằm lâu ngày ngoài môi trường ẩm, việc dùng que nhọn và chổi sắt làm sạch lòng lỗ thường quyết định lỗ còn dùng được hay không.

4. Nối Ống Hoặc Dùng Búa Để Tăng Lực

Thân cây lục giác không được thiết kế cho lực vượt quá mức mà tay người tạo ra trên chính chiều dài của nó, và việc lồng thêm ống thép vào cạnh dài hoặc dùng búa đập lên cạnh là nguyên nhân phổ biến gây cong cây khoá, toét lỗ hoặc bật tay gây chấn thương khi chi tiết đột ngột nhả ra.

5. Lực Xoay Không Vuông Góc Với Trục Lỗ

Khi cây khoá bị nghiêng trong lỗ, chỉ một phần cạnh lục giác tiếp xúc với thành lỗ và lực phân bố lệch về phía miệng lỗ, nên với những lỗ cỡ lớn như 21mm, tay còn lại thường được dùng để giữ đầu cây khoá thẳng trục trong suốt lúc phá lực.

Lục Giác Chữ L Và Đầu Tuýp Lục Giác Khác Nhau Thế Nào

Câu hỏi cốt lõi không phải loại nào tốt hơn, mà là chi tiết cần tháo nằm ở đâu và cần bao nhiêu lực, vì cây lục giác chữ L như Asahi AW2100 và đầu tuýp lục giác lắp cần siết giải quyết hai tình huống khác nhau trong cùng một ca bảo trì.

Trên thực tế, những chi tiết cần siết lại đúng mô-men quy định sau bảo trì thường được tháo bằng cây khoá chữ L rồi siết lại bằng cờ lê lực, nên Asahi AW2100 phù hợp nhất ở vai trò dụng cụ tháo lắp tại chỗ, còn bước siết lực cuối cùng thuộc về bộ cờ lê lực của tổ bảo trì.

Tham khảo thêm: Lực siết bu lông tiêu chuẩn: cách tính, bảng tra M6–M30

Dụng Cụ Asahi Đi Cùng Lục Giác Asahi AW2100

Cỡ 21mm cũng xuất hiện ở bu lông lục giác ngoài, và với loại này dụng cụ đúng là cờ lê vòng miệng Asahi CP0021 21mm, ôm bên ngoài đầu bu lông, trong khi Asahi AW2100 cắm vào bên trong lỗ lục giác chìm, nên hai món cùng con số 21mm nhưng không thay thế cho nhau.

Với các lỗ lục giác chìm cỡ nhỏ trên cùng cụm máy, bộ lục giác bi loại dài Asahi AQS0910 gồm 9 cây từ 1,5 đến 10mm, đầu bi cho phép vặn nghiêng tới 25 độ, bổ sung cho cây 21mm ở dải cỡ mà cây khoá 21mm không đảm nhận, và tổ bảo trì đã quen hệ Milwaukee có thể dùng bộ lục giác chữ L 9 mảnh Milwaukee 48-22-2186 cho cùng mục đích.

Hoàng Long Vũ — Nhà Cung Cấp Dụng Cụ Asahi Nhật Bản

Hoàng Long Vũ cung cấp dụng cụ cầm tay Asahi Nhật Bản gồm cờ lê vòng miệng, bộ lục giác và lục giác chữ L cỡ lớn như Asahi AW2100, đồng thời là đại lý ủy quyền dụng cụ điện cầm tay Bosch, Milwaukee, Makita và DeWalt, với hóa đơn VAT cho khách hàng doanh nghiệp và phạm vi phục vụ tập trung tại TP.HCM, Đồng Nai và Đà Nẵng.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Lục Giác Asahi AW2100

Lục giác 21mm dùng cho bu lông M mấy?

Không có cỡ bu lông lục giác chìm đầu trụ hệ mét thông dụng nào dùng lỗ 21mm, vì dãy cỡ lỗ đi từ 19mm của bu lông M24 lên thẳng 22mm của bu lông M30, nên lỗ 21mm thường thuộc chi tiết riêng của nhà sản xuất máy và cần đo trực tiếp bằng thước kẹp trước khi mua.

Dùng lục giác 22mm hoặc 19mm thay cho 21mm được không?

Không, vì cây 22mm không cắm vào được lỗ 21mm, còn cây 19mm cắm vào sẽ hở và làm tròn các góc lỗ khi dùng lực, khiến chi tiết khó tháo hơn ở những lần sau.

Có nên nối thêm ống vào cạnh dài để tăng lực không?

Không nên, vì lực vượt mức thiết kế dễ làm cong cây khoá hoặc toét lỗ, và với chi tiết siết quá chặt thì đầu tuýp lục giác lắp cần siết dài hoặc máy siết bu lông là lựa chọn an toàn hơn.

Mua lục giác Asahi AW2100 chính hãng ở đâu?

Hoàng Long Vũ cung cấp dụng cụ cầm tay Asahi Nhật Bản có hóa đơn VAT, giao hàng tại TP.HCM, Đồng Nai, Đà Nẵng và các tỉnh lân cận, và khách hàng cần Asahi AW2100 có thể liên hệ hotline để kiểm tra hàng và nhận báo giá theo số lượng.

Hotline / Zalo: 0932 632 563 (Miền Nam) – 0328 174 969 (Miền Trung, Miền Bắc)

Website: hoanglongvu.com

Tham khảo thêm: Đồ nghề thợ điện cơ bản: 13 món cho người mới vào nghề