Máy siết bu lông hay còn gọi súng xiết bu lông là công cụ dùng để vặn hoặc tháo các bu lông, ốc vít trong nhiều ngành công nghiệp. Hiện tại máy siết bu lông có ba loại chính: dùng khí nén, điện và pin, mỗi loại sẽ có cấu tạo và nguyên lí hoạt động khác nhau. Hãy cùng Hoàng Long Vũ tìm hiểu chi tiết cấu tạo và nguyên lí hoạt động của từng loại.
1. Cấu tạo và nguyên lí hoạt động máy siết bu lông khí nén
1.1 Cấu tạo máy siết bu lông khí nén
Máy siết bu lông dùng khí nén hoạt động bằng cách sử dụng năng lượng từ khí nén để tạo ra lực xoắn, sẽ bao gồm các bộ phận sau:
Động cơ chính
Đây là bộ phận trung tâm của máy, thường là động cơ cánh quạt với 4 hoặc 5 cánh quạt nhỏ gắn vào trục động cơ. Khi khí nén được cung cấp vào, nó sẽ tác động lên các cánh quạt, tạo ra lực quay cho trục động cơ.
Bộ ly hợp (búa gõ)
Bộ phận này bao gồm một lò xo và cơ cấu xoắn ốc. Khi người sử dụng bóp cò, lò xo sẽ được nén và giải phóng năng lượng, làm cho cơ cấu xoắn ốc quay. Lực tác động từ con đội sẽ truyền trực tiếp đến đầu khẩu, giúp tạo ra mô-men xoắn lớn để vặn siết hoặc tháo bu lông, ốc vít một cách dễ dàng.
Vỏ hộp
Hay còn gọi là thân máy nhằm bảo vệ các bộ phận bên trong khỏi bụi bẩn, va đạp và các yếu tốt môi trường bên ngoài. Thường được làm bằng nhựa hoặc kim loại nhằm đả bảo độ bền và khả năng chống va đập trong các môi trường làm việc khắc nghiệt.
Đường ốn dẫn khí
Đường ống dẫn khí có nhiệm vụ truyền tải khí nén từ máy nén khí đến súng xiết bu lông. Đường ống này cần được thiết kế sao cho đảm bảo lưu lượng khí ổn định và áp suất không bị giảm quá mức trong quá trình sử dụng. Thường được làm từ cao su hoặc nhựa PVC, có khả năng chịu áp lực tốt và linh hoạt trong việc di chuyển
Lỗ thoát khí
Đường ống thoát khí giúp giúp xả khí thừa ra ngoài sau khi quá trình siết bu lông hoàn tất. Việc thoát khí hiệu quả giúp duy trì áp suất làm việc ổn định và kéo dài tuổi thọ của máy. Đường ống thoát khí thường được thiết kế với kích thước phù hợp nằm trên thân máy tiện lợi.
Mô tơ
Mô-tơ là bộ phận cung cấp năng lượng cho động cơ cánh quạt. Nó chuyển đổi năng lượng điện thành cơ năng, tạo ra lực quay cần thiết để vận hành máy siết ốc. Có thể là mô-tơ điện hoặc mô-tơ khí nén, tùy thuộc vào thiết kế cụ thể của từng loại máy.
Ngoài các bộ phận trên ra, thì còn một số bộ phận khác như: đầu khẩu, cò bóp, nút điều tốc độ và nút điều chỉnh chiều xoay của máy.
1.2 Nguyên lý hoạt động của súng xiết bu lông dùng khí
Máy siết bu lông dùng khí nén hoạt động bằng cách cung cấp khí nén vào động cơ, khiến cánh quạt quay và tạo ra mô-men xoắn. Lực xoắn này được truyền qua bộ ly hợp, nơi lò xo giải phóng năng lượng để điều khiển con đội tác động lên đầu khẩu. Quá trình này giúp siết chặt hoặc tháo bu lông nhanh chóng và chính xác.
Tham khảo thêm: Bảng tra lực siết bu lông tiêu chuẩn
2. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của máy siết bu lông pin
2.1 Cấu tạo máy siết bu lông pin
Máy siết bu lông pin mang lại nhiều lợi ích như tính di động cao, không cần kết nối với nguồn điện trực tiếp và khả năng hoạt động linh hoạt ở nhiều vị trí khác nhau, sẽ bao gồm các bộ phận:
Đầu vặn
Hay còn gọi là đầu khẩu là bộ phận tiếp xúc trực tiếp với đai ốc, bu lông. Đầu có nhiều kích thước khác nhau để phù hợp với từng loại bu lông. Kích thước phổ biến thường là 1/2 inch, 3/8 inch và 1 inch.
Động cơ
Máy siết bu lông pin thường trang bị động cơn điện không chổi than, giúp tăng hiệu suất làm việc và giảm thiểu ma sát so với động cơ không chổi than. Động cơ này tạo ra lực xoắn cần thiết để siết hoặc nới lỏng bu lông.
Pin
Máy sử dụng pin Lithium-ion (thường có điện áp từ 12V đến 18V), cung cấp nguồn năng lượng cho động cơ hoạt động. Pin có thể tháo rời, dễ dàng sạc lại khi cần thiết.
Cò điều tốc
Bộ phận này cho phép người sử dụng điều chỉnh tốc độ của máy, giúp kiểm soát lực siết một cách chính xác hơn
Công tắc đảo chiều
Công tắc này cho phép thay đổi hướng quay của đầu vặn, từ siết chặt sang nới lỏng, rất tiện lợi trong quá trình làm việc
Đèn LED
Nhiều máy siết bu lông hiện đại được trang bị đèn LED chiếu sáng, giúp người sử dụng dễ dàng làm việc trong điều kiện ánh sáng yếu.
Thân máy
Thân vỏ của máy vặn bu lông pin thường được làm bằng nhựa cứng giúp bảo vệ các bộ phận bên trong khỏi các tác nhân bên ngoài. Chỗ tay cầm thường được bọc cao su giúp người người sử dụng cầm nắm chắc trong quá trình thao tác.
2.2 Nguyên lí hoạt động của máy siết bu lông pin
Máy siết bu lông dùng pin hoạt động bằng cách chuyển đổi năng lượng từ pin thành cơ năng thông qua động cơ điện. Khi bật máy, pin cung cấp điện năng cho động cơ, làm tạo ra lực xoắn cần thiết để siết hoặc nới lỏng bu lông. Người sử dụng có thể điều chỉnh tốc độ và hướng quay bằng cò điều tốc và công tắc đảo chiều. Khi đầu vặn tiếp xúc với bu lông, lực xoắn từ động cơ sẽ tác động lên bu lông, giúp siết chặt hoặc tháo một cách hiệu quả.
Tham khảo thêm: Cách tháo bu lông bị trờn
3. Cấu tạo và nguyên lí hoạt động của máy siết bu lông điện
3.1 Cấu tạo máy siết bu lông điện
Máy siết bu lông dùng điện thường được sử dụng trong các công việc cố định tại chỗ và có cấu tạo, nguyên lí gần giống với máy siết mở ốc dùng pin nhưng vẫn có một số đặc điểm khác.
Động cơ điện
Đây là bộ phận quan trọng nhất, chuyển đổi năng lượng điện thành cơ năng. Động cơ sử dụng nguồn điện trực tiếp từ ổ cắm, thường là điện xoay chiều (AC). Động cơ sẽ tạo ra lực quay để thực hiện việc siết hoặc tháo ốc.
Hệ thống truyền động
Sức quay từ động cơ được truyền đến đầu siết bu lông thông qua các bánh răng hoặc dây curoa. Hệ thống này giúp tăng cường mô-men xoắn cần thiết để siết chặt các bu lông.
Búa gõ
Búa gõ là bộ phận tạo ra lực tác động mạnh mẽ lên đầu siết bu lông. Khi động cơ quay, búa gõ sẽ di chuyển theo chu kỳ, giúp tăng cường lực siết.
Và một số bộ phận tương tự của máy siết bulong pin như: vỏ máy, cò siết tốc độ, công tắc đảo chiều, đầu khẩu…
3.2 Nguyên lý hoạt động của máy siết bu lông điện
Máy siết bu lông dùng điện hoạt động khi được kết nối với nguồn điện trực tiếp từ ổ cắm, cung cấp năng lượng cho động cơ. Động cơ quay tạo ra mô-men xoắn và vận hành hệ thống truyền động. Lực quay từ động cơ làm cho búa gõ di chuyển theo chu kỳ, tạo ra lực mạnh tác động lên đầu siết bu lông. Khi đầu siết tiếp xúc với bu lông, lực từ búa gõ sẽ giúp vặn chặt hoặc tháo bu lông một cách hiệu quả và nhanh chóng.
Tham khảo thêm: Nên mua máy bắn vít hay máy siết bu lông
Qua nội dung có thể tóm tắt lại như sau
- Máy siết bu lông khí nén: Lý tưởng cho các công việc công nghiệp, công trường thi công kết cấu lớn yêu cầu tốc độ và công suất lớn
- Máy siết bu lông điện: Phù hợp cho các công việc tại nhà xưởng, xưởng sửa chữa ô tô tải nặng,…
- Máy siết bu lông pin: Tốt cho công việc ngoài trời, di động hoặc thực hiện các dự án DIY nhỏ
Toàn bộ nội dung trên Hoàng Long Vũ đã cung cấp chi tiết cấu tạo và nguyên lý hoạt động của từng loại máy siết bulong. Hy vọng sau bài viết bạn đã có thêm kiến thức hữu ích mới. Bên cạnh đó chia sẻ thông tin hữu ích, Hoàng Long Vũ còn là đơn vị phân phối chính hãng máy siết bu lông Milwaukee, Máy siết bu lông pin Bosch, máy siết bu lông pin DeWalt và súng xiết bu lông pin makita.
